Sanan Rai

Aldeia Laklolema, Dato, Likisa, Timor-Leste

+ 670 7597 9092

Kona-ba

Produtu: Homan

Asasan tanahan sira hanesan husi barro, produktu ida ne’e hametin hanesan tradisaun ne’ebé estabelese husi avo nian no la’iha iha mós postu tomak iha munisípiu hotu.

Asasan tanahan sira ne’e importante tebes ba moris ema iha tempu bainhira, tanba feto sira uza asasan tanahan sira atu kolekta bee no simu bee atu inum no mos atu hanorin rai-raik ba hanorin ai-moris. Asasan tanahan sira halo husi barro espesífiku no uza meiu atuhamu hanesan oru-roti no ai-feto.

Tuir tempu maka halo asasan tanahan ne’e la’os barak maibé sei presiza tempu, pasiensia no atensaun atu hetan rezultadu di’ak. Iha tempu agora, asasan tanahan sira bele uza hanesan enfeite, sai hanesan oferta atu fo ba ema no mos sai parte ba dansa kultural. Bele mos uza hanesan objektu sagradu iha serimonias kulturais iha sítio sira ida-idak. Asasan tanahan sira, hikas legasiu nia laran, hamosu hanesan tradisaun ne’ebé hala’o husi jerasaun ba jerasaun. Artesanatu extraordináriu ida ne’e la enkontra iha kada kantu iha rai laran, hanesan ne’e sai hanesan valor preziu no hanesan.

Tuir tempu uluk, asasan tanahan sira iha signifikadu profundu iha moris ema-nian. Sira nia inklui moris no lor-loron, servisu hanesan meiu ne’ebé importante ba feto sira atu kolekta no guarda bee, mós atu prepara ai-moris tradisionál ne’ebé hala’o serbisu hodi hatutan família sira. Halo husi barro ne’ebé hetan hiliho hanesan artezanu sira nia liman, uza meiu hanesan oru-roti no ai-feto. Kada asasan tanahan ne’ebé halo nudar labór amór, presiza tempu, pasiensia, no atensaun ba detallu atu hetan rezultadu ne’ebé hakerek. Hafoin tinan sira liu ba, objetivu asasan tanahan nian halimar. Ohin loron, sira la’ós deit halimar valor funsional maibé mos hetan sira-nia fatin hanesan artefaktu hanesan enfeite, oferta úniku ne’ebé iha sinifikadu kulturál, no mos sai hanesan elementu esensiál iha dansa kulturál. Iha sítio sira ida-idak, asasan tanahan sira hetan signifikadu sagradu, fó serbisu hanesan objetu kultu sagradu iha serimonias kulturais, hala’o hodi hato’o tradisaun no kustomes jerasaun ba jerasaun.

 
Perfil Grupu

Avo Ana Florinda, mósai farmer no kustodián ne’ebé fó importánsia ba tradisaun, ho dedikasaun hosi lakon ba asasan tanahan iha Liquiça. Husi tempu ki’ik, nia aprende artesanatu ida ne’e husi nia pais no avo, permiti artizmu asasan tanahan hanesan morin iha nia nia ema liur.

Ho vontade matenek ba atu preserva no perpétua tradisaun preziozu ida ne’e, Avo Ana Florinda ho atensaun maka’as hafoin halo asasan tanahan hanesan fatin ho liman haburas barro. Kada kriasaun hanesan testemuña ba konhesimentu no kapasidade ne’ebé transmiti hosi jerasaun ba jerasaun, hanesan nasaun ida ne’ebé fó ligasaun preziu ba presentasaun ho tapestria riku hosi dulu.

Pasáun hirak ne’e, paixaun Avo Ana Florinda nian atu kria asasan tanahan hanesan aléndi preserva tradisaun. Ho hatene prátiku hosi moris, nia esforsu atu assegura nia sira-nia moris fuan hosi venda produtu ne’e. Hosi rezultadu traballu nia-nian, nia busca garante meius atu fo nia no nia família.

Avo Ana Florinda moris iha aldeia Laklolema, Dato, Liquiça no bele kontaktu hodi iha númeru +670 7597 9092.

Produtu

Foto